Pijn, vermoeidheid en belastbaarheid

Veel mensen met een huidaandoening hebben dagelijks te maken met pijn en vermoeidheid. Dat heeft invloed op: 

• hoeveel je kunt bewegen, 

• hoe je beweegt, 

• en of je je veilig voelt om te bewegen. 

Pijn en vermoeidheid komen bij huidaandoeningen vaak samen voor. 

Waardoor ontstaan pijn en vermoeidheid? 

Ontsteking kost energie 

Bij veel huidaandoeningen is het immuunsysteem actief.Dat kost energie. 

Je lichaam gebruikt als het ware brandstof om: 

• ontsteking te remmen, 

• wonden te herstellen, 

• de huid te beschermen. 

Daardoor blijft er minder energie over voor: 

• bewegen, 

• denken, 

• herstel na inspanning. 

Jeuk verstoort je slaap 

Jeuk is niet alleen vervelend, maar beïnvloedt ook je slaap: 

• moeilijker inslapen 

• wakker worden door nachtelijk krabben 

• onrustige, minder diepe slaap 

Slaaptekort zorgt voor: 

• meer vermoeidheid 

• sneller prikkelbaar zijn 

• lagere pijngrens 

• meer stresshormonen 

• langzamer huidherstel 

Pijn verandert hoe je beweegt 

Als bewegen pijn doet, ga je vaak: 

• stijver bewegen 

• bewegingen verkorten 

• andere spieren gebruiken ter compensatie 

Gevolg: 

• nieuwe pijnklachten 

• overbelasting op andere plekken 

Medicatie kan vermoeidheid geven 

Sommige medicijnen bij huidaandoeningen kunnen zorgen voor: 

• slaperigheid, minder alert zijn (bijvoorbeeld antihistaminica) 

• vermoeidheid (bij biologicals of immunosuppressiva) 

• spierzwakte of vocht vasthouden (bij corticosteroïden) 

Wonden, kloven of kwetsbare huid 

Bij beschadigde huid kan bewegen: 

• branderig aanvoelen 

• trekken 

• pijnlijk zijn bij elke beweging 

Stress vergroot pijn en jeuk 

Stress zorgt ervoor dat je: 

• pijn sterker voelt 

• jeuk sneller ervaart 

• minder herstelt

Wat gebeurt er in je lichaam bij vermoeidheid? 

Vermoeidheid is meer dan “te weinig geslapen”. 

Het kan ontstaan door: 

• energietekort 
  Het immuunsysteem gebruikt veel energie. 

• overprikkeling 
  Huid, zenuwen en brein staan continu “aan”. 

• verminderde spierfunctie 
  Minder kracht → meer moeite voor dezelfde beweging. 

• uitgeput herstelvermogen 
  Vooral na opvlammingen, stress of wondherstel. 

• centrale vermoeidheid 
  Het brein remt je inspanningsvermogen om je te beschermen. 

Daarom voelt vermoeidheid vaak: 

• zwaar 

• allesoverheersend 

• niet “weg te slapen”

Hoe pijn beweging beïnvloedt 

Pijn heeft twee kanten: 

*Pijn is beschermend 

Het waarschuwt je: “Hier is iets dat aandacht nodig heeft.” 

*Pijn kan ook beperkend zijn 

Je gaat: 

• minder bewegen 

• minder soepel bewegen 

Gevolg: 

• stijvere spieren 

• minder soepele gewrichten 

• huid die minder goed meebeweegt 

• uiteindelijk méér pijn 

Door beweging goed te doseren kun je deze cirkel doorbreken. 

Hoe je pijn en vermoeidheid meeneemt in je beweegkeuzes

Energie verdelen (pacing) 

Pacing betekent: je energie bewust slim verdelen. 

Dat doe je door: 

• activiteiten te spreiden over de dag 

• vaste rustmomenten in te bouwen 

• pieken en dalen te voorkomen 

• te stoppen vóórdat je uitgeput raakt 

Het is niet “minder doen”, maar slimmer doen.  

Kleine oefeningen (3–5 minuten) 

Korte bewegingen kunnen: 

• pijn verminderen 

• mobiliteit verbeteren 

• energie stabiel houden 

• voldoening geven zonder uitputting 

Voorbeelden: 

• 3 minuten rekken 

• 5 minuten wandelen 

• 2 minuten ademhaling + beweging 

• 10 rustige kniebuigingen aan het aanrecht

Vaker bewegen, maar korter 

Voor veel mensen werkt: 

• 4×10 minuten beter dan 1×40 minuten 

Waarom? 

• minder opwarming geeft minder pijn 

• minder belasting van je lichaam geeft minder vermoeidheid 

• sneller herstel 

• makkelijker vol te houden 

• meer ritme geeft betere motivatie

Warmte en koude gericht gebruiken 

• Warmte ontspant spieren en helpt bij rekken 

• Koude vermindert jeuk, zwelling en acute pijn 

Let op: niet heet douchen bij huidaandoeningen die gevoelig zijn voor warmte. 

Ademhaling helpt bij pijn en spanning 

Rustige ademhaling: 

• ontspant spieren 

• verlaagt stresshormonen 

• helpt de hersenen pijn te dempen 

• brengt rust en focus 

Zelfs 2 minuten kan al effect hebben. 

Rustige krachttraining om energie op te bouwen 

Sterkere spieren: 

• vangen pijn beter op 

• kosten minder energie bij dagelijkse taken 

• geven meer stabiliteit, dus minder overbelasting 

• vergroten je belastbaarheid 

Begin altijd: 

• licht 

• rustig 

• met aandacht voor techniek

Wat bij een slechte dag? 

Een slechte dag betekent niet: niets doen. 
Maar wel: 

• zachter en voorzichtiger bewegen 

• korter 

• vaker pauze nemen 

• meer focus op mobiliteit dan inspanning 

Je lichaam reageert beter op aanpassen dan op: 

• doorduwen 

• of helemaal stoppen

Waarom bewegen juist helpt bij pijn en vermoeidheid 

Beweging: 

• stimuleert natuurlijke pijnstillers (endorfines) 

• maakt gewrichten soepeler 

• verbetert stemming (je ervaart minder pijn) 

• verbetert slaap (je bent minder moe) 

• verlaagt ontsteking 

• verbetert doorbloeding en dat zorgt voor beter herstel 

Je hoeft niet intensief te bewegen om dit effect te krijgen. 

Overbelasting herkennen: de 2-uursregel 

Na bewegen mag: 

• pijn 

• vermoeidheid 
  even toenemen. 

Maar: 
niet langer dan 2 uur 

Houdt het langer aan? 

• dan was de belasting te hoog 

• volgende keer: korter of rustiger bewegen