Roken, vapen en nicotine & huid

Waarom zijn roken, vapen en nicotine belangrijk bij huidaandoeningen? 

Nicotine en andere stoffen in rook en damp hebben invloed op: 

• de doorbloeding 

• het afweersysteem 

• het herstel van het lichaam 

Bij een huidaandoening is de huid vaak al kwetsbaar door ontsteking, jeuk, pijn of wondjes. 
Daardoor kan roken of vapen extra effect hebben. 

Veel mensen gebruiken nicotine om: 

• stress te verminderen 

• zich rustiger te voelen 

• zich alerter te voelen 

Tegelijk kan nicotine het herstel van de huid vertragen en klachten verergeren. Het effect verschilt per persoon en per aandoening. Het doel van dit onderdeel is om uit te leggen: 

• hoe nicotine en rookproducten de huid beïnvloeden 

• wanneer stoppen extra belangrijk kan zijn 

• welke ondersteuning kan helpen

Hoe beïnvloeden roken, vapen en nicotine de huid? 

Doorbloeding en zuurstof 

Nicotine vernauwt de bloedvaten. Daardoor krijgt de huid minder zuurstof en voedingsstoffen. Dit kan leiden tot: 

• tragere wondgenezing 

• slechter herstel 

• grotere kans op littekens 

Dit is extra belangrijk bij huidaandoeningen met wonden of kloven.  

Ontsteking en afweer 

Roken kan ontstekingen versterken en het afweersysteem verstoren. Bij ontstekingsziekten van de huid kan dit zorgen voor: 

• vaker opvlammingen 

• langdurigere klachten 

• minder goed effect van behandelingen

Huidveroudering en kwetsbaarheid 

Roken versnelt huidveroudering. De huid kan dunner en kwetsbaarder worden. Bij een al gevoelige huid kan dit extra merkbaar zijn. 

Stress en onrust 

Nicotine kan tijdelijk rust geven. Maar het werkt ook stimulerend. Daardoor kan een patroon ontstaan van: 

• spanning 

• gebruik 

• tijdelijke rust 

• nieuwe onrust 

Zo kan een cirkel van stress en gebruik ontstaan. 

Wat merk je in het dagelijks leven? 

Bij mensen met huidaandoeningen kan nicotinegebruik zich uiten in: 

• wonden die langzaam genezen 

• huid die sneller geïrriteerd raakt 

• meer jeuk 

• minder effect van huidbehandelingen 

• meer vermoeidheid door slechter herstel 

Deze effecten worden vaak pas duidelijk na langere tijd. 

Wat als… 

Je hebt een huidaandoening met wonden of littekens 

Bij bijvoorbeeld hidradenitis, eczeem met krabwonden, lichen sclerosus of EB kan nicotine het herstel vertragen, omdat de huid minder goed herstelt. 

Je huidbehandeling lijkt minder goed te werken 

Roken kan het effect van sommige behandelingen verminderen.  

Je rookt of vapet bij stress of vermoeidheid 

Dat is begrijpelijk. Maar nicotine kan op langere termijn juist meer onrust en vermoeidheid geven.  

Je wilt stoppen, maar vindt het moeilijk 

Nicotine is sterk verslavend. Bij chronische huidklachten kan stoppen extra lastig zijn, juist omdat de huidklachten stress geven. 

Je twijfelt of vapen minder schadelijk is 

Vapen wordt soms als minder schadelijk gezien dan roken. Maar we weten inmiddels dat nicotine en andere stoffen nog steeds invloed hebben op doorbloeding, herstel en gezondheid. 

Roken en algemene gezondheid bij huidaandoeningen 

Roken verhoogt het risico op: 

• hart- en vaatziekten 

• longproblemen 

• slechte wondgenezing bijvoorbeeld na operaties 

Bij huidaandoeningen komen risicofactoren zoals overgewicht en hoge bloeddruk vaker voor. Samen met roken kan dit de belasting voor het lichaam vergroten. Ook kan het gebruik van nicotine extra risico’s geven bijgebruik van bepaalde medicatie of bij geplande operaties. 

Wat helpt meestal goed? 

Stoppen lukt vaak niet in één keer. Dit helpt vaak: 

• Bewust worden van momenten waarop je rookt (stress, pijn, verveling) 

• Kleine stappen zetten 

• Rookmomenten uitstellen 

• Ondersteuning gebruiken 

• Je motivatie koppelen aan je huid (bijvoorbeeld beter herstel of minder wonden) 

Zelfs minderen kan al positief effect hebben en dit zou je kunnen helpen om echt te gaan stoppen. 

Ondersteuning bij stoppen 

Er is betrouwbare hulp beschikbaar: 

• IkStopNu.nl – informatie, keuzehulp en  telefonische Stoplijn (0800–1995) 

• Trimbos Instituut – betrouwbare kennis over roken, vapen en stoppen 
  https://www/trimbos.nl/kennis/roken-tabak/ 

• Begeleiding via huisarts of praktijkondersteuner 

• Stoppen-met-rokenprogramma’s (vaak vergoed vanuit de basisverzekering) 

Ondersteuning bij het stoppen vergroot de kans op succes.