Voeding en onstekingen

Ontstekingsbevorderende en ontstekingsremmende voeding

Veel huidaandoeningen gaan samen met ontstekingen in het lichaam.
Dat geldt bijvoorbeeld voor psoriasis, hidradenitis suppurativa (HS), eczeem, urticaria en sommige vormen van ichthyosis (EDD). Hoe groot de invloed van voeding is, verschilt per persoon. Maar wat je dagelijks eet heeft zeker wel invloed op hoe actief ontstekingen in je lichaam zijn.

Het gaat dus niet om één “wondermiddel”. Het gaat om het totaal van je eetpatroon.

Waarom is dit belangrijk bij huidaandoeningen?

• Bij veel mensen met een chronische huidaandoening komt laaggradige ontsteking voor. Dit is een langdurige, lichte ontsteking in het lichaam. Je merkt dit vaak niet direct (geen koorts of zwelling), maar het kan wél invloed hebben op je huid en je gezondheid. Voeding kan deze balans positief of negatief beïnvloeden.
• Vetweefsel, vooral bij overgewicht, maakt zelf ontstekingsstoffen aan. Wat je eet kan dit versterken of juist afremmen.
• De darmen spelen een belangrijke rol bij het afweersysteem. Vezelrijke en gezonde ontstekingsremmende voeding ondersteunt een goede darmflora (ook wel het microbioom genoemd).
• Medicatie en leefstijl hebben invloed op ontstekingen. Voeding kan je lichaam ondersteunen bij herstel.

Kort gezegd:
Voeding kan een huidaandoening niet genezen, maar kan wél helpen om ontstekingen minder actief te maken en klachten minder heftig te laten verlopen.

Bron: Voeding-ondersteunt-immuunsysteem-bij-allergieen PDF (nvdietist.nl)

Wat is ontstekingsbevorderende voeding?

Deze voedingsmiddelen en patronen kunnen ontstekingen versterken of de kans op opvlammingen van je aandoening vergroten.

1. Veel suiker en zoete dranken

• frisdrank en energiedrank
• grote hoeveelheden vruchtensap
• koek, gebak en snoep

Suiker laat je bloedsuiker snel stijgen, wat kan zorgen voor meer ontstekingsactiviteit.

1. Sterk bewerkte voeding

• snacks, chips en fastfood
• kant-en-klare maaltijden van lage kwaliteit
• bewerkte vleeswaren zoals salami, spek en rookworst

Deze producten bevatten vaak veel vet, suiker en zout en weinig vezels. Die combinatie kan ontstekingen versterken.

1. Veel verzadigd vet

• vet vlees en worst
• gefrituurde snacks
• veel room en roomproducten

1. Weinig groente, fruit en vezels

Te weinig vezels zorgen voor een minder gezonde darmflora. Dat hangt samen met meer ontsteking in het lichaam.

Wat is ontstekingsremmende voeding?

Dit zijn geen wondermiddelen, maar groepen voedingsmiddelen die ontstekingen kunnen helpen afremmen.

1. Donkere en kleurrijke groente en fruit

Bijvoorbeeld:

• bessen
• bladgroenten
• paprika
• wortel
• citrusfruit

Deze bevatten antioxidanten. Dat zijn stoffen die schadelijke processen (zoals vrije radicalen) en ontsteking helpen verminderen.

1. Omega-3 vetten

• vette vis zoals zalm, makreel en sardines
• walnoten, lijnzaad en chiazaad
• algenolie (plantaardig alternatief)

Omega-3 vetten werken direct op ontstekingsprocessen.

1. Vezelrijke producten

• volkorenbrood, volkoren pasta en zilvervliesrijst
• peulvruchten
• noten en zaden

Vezels ondersteunen de darmflora en helpen het afweersysteem in balans te houden.

1. Peulvruchten en noten

Deze bevatten:

• plantaardige eiwitten
• vezels
• gezonde vetten

1. Kruiden en specerijen (in normale hoeveelheden)

Bijvoorbeeld:

• kurkuma
• gember
• kaneel
• knoflook

Deze specerijen kunnen licht ontstekingsremmend werken, maar vervangen geen medicijnen.

Hoe ziet een ontstekingsremmend eetpatroon er dan uit?

Je hoeft niet “op dieet”. Het gaat om meer van het goede en minder van wat je lichaam belast.

Bijvoorbeeld:

• 2 stuks fruit en ongeveer 250 gram groente per dag
• 1–2 keer per week vette vis of plantaardige omega-3
• elke dag volkorenproducten
• peulvruchten 2–3 keer per week
• ongezouten noten als tussendoortje
• minder bewerkte voeding
• suiker beperken, vooral suikerhoudende dranken
• kiezen voor vloeibare vetten zoals olijfolie
  in plaats van harde vetten

Wat is bewezen – en wat niet?

Goed onderbouwd/bewezen

• Een vezelrijk en meer plantaardig eetpatroon verlaagt ontstekingswaarden (CRP, IL6).
• Omega-3 vetten verminderen ontsteking.
• Een Westers eetpatroon (veel suiker, vet en bewerkt eten) verhoogt ontsteking.

Waarschijnlijk zinvol, maar niet bewezen

• Het mediterraan eetpatroon lijkt gunstig bij sommige huidaandoeningen,
  zoals psoriasis. Dit patroon bestaat uit veel groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten, zaden en olijfolie, aangevuld met vis, gevogelte, zuivelproducten en eieren met mate. Rood vlees en sterk bewerkte voeding worden slechts beperkt gegeten. Het vervangt geen medicatie.
• Zogenoemde superfoods hebben geen extra effect boven een gezond totaalpatroon.

Niet bewezen of misleidend

• Strenge “anti-inflammatoire diëten” die één product aanwijzen als oorzaak (zoals gluten, nachtschades of zuivel).
• Extreme detox- of sapkuren.
  Deze kunnen juist stress en tekorten veroorzaken, wat ontsteking kan verergeren.
• Wel kunnen dit individuele ‘uitlokkers’ zijn van huidklachten of samengaan met sterke opvlammingen in stressvolle periode. Als je hiervan een vermoeden hebt, kan je dit met een diëtiste uitzoeken. Niet om voeding volledig te vermijden maar wel te weten welke portiegroottes of vormen voor jou werken (bijvoorbeeld in drukkere perioden).

Wat als jij merkt dat voeding jouw huid beïnvloedt?

Veel mensen herkennen patronen, zoals:

• meer jeuk na alcohol
• verergering van eczeem na veel suiker
• meer HS-klachten na bewerkt vlees

Dit verschilt sterk per persoon.

Daarom helpt het om:

• een eetdagboek bij te houden (2–4 weken);
• één verandering tegelijk te testen;
• te kijken naar patronen, niet naar één “fout” moment.